E mata di shimaruco

Scirbí pa: Digna Laclé



Na bispo di su salida pa su isla natal Pajan tabata sintá ta pensa riba su añanan di hubentud.
Loké mas ta yené cu alegria ta cu pronto lo e bay tin chens di keiro den cunuco di Padushi y bay piki shimaruco. E mata lo t'ey ainda ? Nan lo a kap e of e mes a muri di bieu....?

Hoffi di Dolorita, asina Padushi a yama e cunuco, na honor di Machi Do, nos wela.

Padushi y Machi Do no ta na bida mas y e yiunan a preferá di bende e cunuco.
Pajan mes no tabata mucho na altura di esey , ya cu su mayornan mes ta biba na Hulanda
pero masha poco nan tabata papia di e asunto ey. Mayan lo e bay pasa vakansi pa un par di siman y pronto lo e haya sa mas di e Hoffi di Dolorita.

E palo di shimaruco..... Cla e ta weité cargá di e frutanan corá ta lombra como si fuera ta di glas nan ta trahá . Pero e olor dushi cu nan tabata plama tabata bisa bo bon cla cu ta e frutanan cu e olor mas dushi ta colgá ey y ta invitá bo pa ranca nan. Algo cu no tabata facil pa haci pasobra e maribombanan cu tabata den e mata no tabata duna bo un chens.
Pero Padushi semper tabata huma bao di e mata pa core cu nan pa asina por a piki cuanto shimaruco cu tabata ké.

E mata di shimaruco ey tabata un mata mashá stimá pa Padushi.
El a planté dia cu Pajan su ruman muher Rita a nace, su promé nieta. Segun cu e mucha tabata crece e mata tambe tabata crece. Padushi tabata bisa cu nan dos tabata pusta den buniteza, e mucha y e mata!

Dia cu e mata a pari su promé frutanan ta Rita tabata tin mag di kita e promé frutanan for di e mata. Esey a keda un tradicion den famiya, cu tur aña Rita tabata e promé pa baha e frutanan.

Den e cunuco tabata tin també mata di guyaba, di cashu , di tamarein, di mispel, di kenepa y di mango, tur bon cuidá, pero ta e mata di shimaruco tabata haya mas cariño y atencion. Y parce cu e mata tabata sinti e amor ey, ya cu e tabata bonda y florea na un manera excepcional.. Su frutanan tabata grandi y dushi.

Tur Pajan su amigonan tabata haya un calbas yen shimaruco regalo.
Machi Do tabata traha un calidad di zjilea masha dushi mes cu e frutanan. Zjilea di shimarucu ! Mmmm. Pajan tabata gusta come e zjilea den pan.

Den su pensamento Pajan a recoré e cunucu y tabata mira cada mata cla su dilanti.
E palo di watapana caminda Padushi tabata mara su burico.
E watapana tabata berde bunita, cu su foyonan manera kanchi. E tabata un mata cu a crece den tur su buniteza sin cu e biento a haya chens di maltraté y poné crece corcobá.

Bao di e palo di tamarein Pajan a hunga feliz cu su ruman, primo y amigonan.
Nan tabata come tamarein berde y hecho te haya doló di barica.
Pajan tabata corda e guyabanan cu tabata colga manera balanan di oro y tabata briya den e solo. E palo di kenepa tur na flor, pero cu nunca a carga fruta , ma si tabata atraé miles di abeha.

Recuerdo , recuerdo y mas recuerdo…… Pajan tabata conta e oranan pa e pisa suela di su dushi Isla !

Na momento cu e avion tabata bay aterizá Pajan a wak pa e bentana y casi su rosea a para ora cu el a mira bao di djé un lamar asina precioso, di un color aqua marina nuanzá cu un berde esmeralda, cu e no tabata tin palabra pa describí tanto beyeza . Nunca promé el a yega di mira e lamar for di un altura ya cu esaki tabata pa promé biaha cu el a biaha cu avion, desde cu el a bay studia afó. Aya na Merca ni lamar e tabata bay. E encuentro cu su familianan tabata pa Pajan mashá emocionante y di biaha el a sintié na cas.

Ma ki un desilusion grandi ora cu el a tende cu e cunuco d Padushi ya no ta existí como Hoffi di Dolorita, awor eta carga e nomber
Di Residencias Doloritas....

Na lugar di mata di fruta e ta yen di apartamento y caminda cu e mata di shimaruco tabata pará awor, tin un piscina. Un dolor grandi y un bashí a invadí Pajan. Ayó cunuco di Padushi, ayó mata di shimaruco.

Coriendo rond ariba isla el a comprondé cu pa tur e progreso cu su wowonan por a contemplá, un prijs halto a ser pagá. Ya su isla no ta e pida paraiso cu el a bay laga hopi aña pasá. Ayo mondinan..! Na unda e chuchubi, trupial y e pecho geel cu nan cantonan alegre..!

Na unda e lora y e prikichi berde bunita...! Totolica, buladeifi y patrishi ya no ta core rond y ta emití nan sonido melancilico, pa contrastá cu e grito di e lora o e prikichi. Den Pajan su pensamento lo e sigui cultivá su mata di shimarucu pa conservá asina algo di su hubentud felis, acompaña di un nostalgia cu cual e ta bay laga su isla.

Nostalgia pa algo cu ya no ta existí, su pida paraiso perdí...

Texto: ® Digna Laclé-Herrera, januari 1998
Derechonan reservá: Digna Laclé-Herrera
Nada for di e texto aki por wordu copia di un manera ò otro sin autorisacion antemano di e autora.
é